این سیاستمدار لیبرال و مطرودِ رهبری اخوان المسلمین مایه امید بسیاری از مصریان در صحنه سیاست است. اما آیا عبدالمنعم ابوالفتوح قادر به نمایندگی قشر متوسط جامعه می باشد؟

مدت ها پیش عقیده بر این بود که از میان شخصیت های اخوان المسلمین وی قادر به انجام اصلاحات است. اماوی اکنون با انبوهی از خشم این سازمان بزرگ سیاسی مواجه گشته است. بیش از 14 ماه پس از قیام ملت که به سرنگونی رژیم حسنی مبارک انجامید، اکنون اخوان المسلمین رو به قدرت ودر مجلس قدرت نمائی می کند. اخوان قصد بدست گرفتن ریاست جمهوری را نیز دارد.

قابل توجه این است که درست همین نامزدی ابوالفتوح برای انتخابات ریاست جمهوری بود که موجب اخراج وی از کادر رهبری اخوان المسلمین گشت. جمعیت مزبور پیش از آن بارها تأکید کرده بود که قصد معرفی نامزدی را برای انتخابات ریاست جمهوری ندارد. اما در ماه آوریل همه چیز تغییر نمود.

برای اینکه حاکمیت نظامیان را که در ظاهر هنوز مایل به کناره گیری از قدرت نیستند، حزب آزادی و عدالت که بازوی سیاسی اخوان المسلمین باشد تحت فشار قرار دهد، اخوان المسلمین تصمیم پیشین خویش را تغییر داده و خیرت الشاطر را برای انتخابات ریاست جمهوری نامزد نمود.

  برای ابوالفتوح که در گذشته از اعضاء فعال اخوان المسلمین و اکنون جزو مخالفین آن به حساب می آید، اقدام مزبور غیر منتظره نبوده است. به نظر او اخوان المسلمین و حزب نزدیک بدان قواعد بازی سیاسی را به سرعت فراگرفته اند و این به زیان خودشان نیز می باشد.

اعتماد ابوالفتوح به ملت مصر

چنانکه وی اخیرا در مصاحبه ای گفته است: «در حال حاضر در مصر هیچ چیز به اهمیت صداقت نیست و بهمین جهت نیز در فعالیت های سیاسی من به شفافیت و عدالت برای همه ی مصریان توجه می شود». «اینکه اکنون اخوان المسلمین نیز شخصی را برای انتخابات ریاست جمهوری  نامزد کرده است برای من اهمیت ندارد. من به ملت مصر اعتماد داشته و مطمئن هستم که اینکار را همچون یک حرکت در شطرنج سیاست تلقی خوهند کرد».

پس از ماهها خشونت و اعتراضات خونبار اکنون ابوالفتوح فردی شده است که ظاهرا دارای این استعداد است که جناح های مخالف  را با یکدیگر متحد نماید. و این شگفت آور است زیرا وی که بدوا به اسلامگرائی معروف بود، موفق شده است با گروه های چندی که به لحاظ اجتماعی با هم تفاوت دارد به گفتگو بنشیند. 

این برای یار سابق مبارک ضربه سختی است: نامزدی رئیس پلیس مخفی سابق مصر، عمر سلیمان، برای انتخابات 23 مه مردود اعلام گشت

 او بعنوان نامزدی میانه رو شناخته شده و دارای بالاترین شانس در انتخابات بود تا اینکه اکنون نامزدی الشاطر تحولات انتخاباتی را به کلی تغییر داد. اما کمیسیون انتخابات بر خلاف انتظار مردم نامزدی الشاطر از حزب آزادی و عدالت را همزمان با نامزدی 9 تن دیگر از جزیانات مختلف مردود اعلان نمود.

در ابتدا تصور می رفت الفتوح نامزدی است که اخوان المسلمین در انتخابات ماه مه از او حمایت خواهد نمود. اما اکنون اخوان راه دیگری را برگزیده و به مباحث مربوط به آینده ی سیاسی و اینکه آیا در مصر سیاستی اقتدارگرا حاکم و در نهایت به سود دوایر نیروهای نظامی تمام خواهد شد، دامن زده است.

الوالفتوح می گوید: «من در این باره که اخوان المسلمین چه خواهد کرد نگران نیستم. آنها یک حزب سیاسی هستند که اندکی از راه منحرف گشته اند. این یکی از تجربیاتی است که لازمه گام نهادن در راه دموکراسی است. ما در این راه پیشرفت قابل ملاحظه ای نکرده ایم و مسلما هنوز پستی و بلندی های بسیاری را در پیش داریم.

اما وی مستقیما در باره سرپیچی اخوان از قول خود مبنی بر عدم معرفی نامزدی برای انتخابات چیزی نگفته است. وی مانند یک سیاستمدار سخن می گوید که به رأی دهندگان پیام خویش را می رساند. 

امید و زبان گویای جوانان

در شهر قاهره افراد بسیاری هستند که او را نامزد خود می دانند. وسعت طرفداران او را از میزان وسیع پوسترهای انتخاباتی وی در خیابان های بزرگ شهر که چهره او بر آنها نقش بسته است می توان دریافت.

هبا یک دختر دانشجوی 23 ساله می باشد. وی در فتوح شخصیتی مناسب مقام اول مصر را می بیند. زیرا او دارای این توانائی است که هم سنت گرایان و هم لیبرال هارا قانع نماید.

وی می گوید: «از نظر یک زن، فکر می کنم او مردی است که برای گرفتن زمام امور در مصر بسیار مناسب است. زیرا او از حقوق زنان حمایت می کند و فقط خواهان عدالت اجتماعی نیست و نیز بدین خاطر که او به صراحت در باره خشونت و اشتباهاتی که دولت و نظامیان داشته اند، سخن می گوید».

ابوالفتوح فقط خواهان تغییر سیاست در مصر نبوده بلکه خواهان اینست که دموکراسی و خواست ملت را پس از دهها سال ظلم و جور به تحقق رساند. او بر این باور است که نامزدی وی جوانان کشور را به اینکه صدایشان در مصر جدید مطرح گردد، تحریک می کند.

زنده نگاهداشتن شعله های انقلاب

به باور او «بسیار نیک است که هر اظهار نظر آزادی مورد تشویق قرار گیرد». در پاسخ اینکه نقش جوانان که مبارزه برای تحقق چشم انداز خویش برای مصر آینده را به پیش بردند چیست می گوید: «هدف از مامزدی من اینست که شعله های انقلاب زنده بمانند و ما دریابیم که آن برای زندگی روزانه مردم مصر به چه معنا بوده و هنوز نیز دارای چه معنا می باشد.

از جانب اخوان المسلمین معروف گشته و نیز از سوی اخوان المسلمین حذف شده: عبدالمنعم ابوالفتوح در تابستان گذشته بدون تأیید سازمان و بعنوان نامزدی مستقل خود را معرفی کرد و بدنبال آن کنار گذاشته شد. 

«مصر کشور بزرگی است و بهمانگونه که درک مردم آن و افکارشان تغییر می کند، ما سیاستمداران نیز باید آن را پذیرفته و بکوشیم میان گروه های مختلف امکان گفتگو را بوجود آوریم و به عنوان رهبران و نامزدها باید بکوشیم چشم انداز آنها را برای آینده مصر در اهدافمان متجلی سازیم».

وی بر این باور است که درست در همین مورد میان او و اخوان المسلمین تفاوت هائی وجود دارد، بویژه در مورد حقوق زنان و نقش مسیحیان در مصر.

« من فقط اینجا نمی نشینم که به مردم بگویم چه کاری را در زندگی خود انجام دهند و به چه نحوی. در این نکته من با اخوان المسلمین کاملا تفاوت دارم. من در موارد بسیاری با اخوان المسلمین و حزب آزادی و دعدالت دارای نظرات مشترکی هستم. اما به حقوق افراد و به آزادی انتخاب آنها نیز باور دارم. این با نظر محافظه کاران کاملا متفاوت است. تصور آنها در زمینه اینکه آینده مصر چگونه باشد بسیار ثابت و جزمی است.

و درست با همین دی است که فتوح موفق گشته در میان گروه هائی از رأی دهندگان که نفوذ در آنها مشکل بنظر می رسد، طرفدارانی بیابد. روز به روز سنت گرایان و لیبرال های بیشتری جانبداری خویش را از این مرد که از سال 1970 پا به سیاست نهاده است اعلام می کنند. آنزمان وی هنوز زیر پرچم اخوان المسلمین فعال بود و امروز یک شخصیت مستقل است ، شخصیتی دارای استعداد بدست گرفتن زمام امور در مصر.

«من می کوشم خواسته های ملت را مطرح نمایم و اگر آنها همان چیزهائی باشد که مردم خواهان آن هستند در اینصورت در مقام ریاست جمهوری تمام کوشش خود را در این راه بکار خواهم بست». وی این را نیر به گفته خویش می افزاید: «اما تا رسیدن بدانجا راه زیادی در پیش است».

تحریریه: آریان فریبرز - قنطره