TLAXCALA تلاكسكالا Τλαξκάλα Тлакскала la red internacional de traductores por la diversidad lingüística le réseau international des traducteurs pour la diversité linguistique the international network of translators for linguistic diversity الشبكة العالمية للمترجمين من اجل التنويع اللغوي das internationale Übersetzernetzwerk für sprachliche Vielfalt a rede internacional de tradutores pela diversidade linguística la rete internazionale di traduttori per la diversità linguistica la xarxa internacional dels traductors per a la diversitat lingüística översättarnas internationella nätverk för språklig mångfald شبکه بین المللی مترجمین خواهان حفظ تنوع گویش το διεθνής δίκτυο των μεταφραστών για τη γλωσσική ποικιλία международная сеть переводчиков языкового разнообразия Aẓeḍḍa n yemsuqqlen i lmend n uṭṭuqqet n yilsawen dilsel çeşitlilik için uluslararası çevirmen ağı

 21/01/2020 Tlaxcala, the international network of translators for linguistic diversity Tlaxcala's Manifesto  
English  
 CULTURE & COMMUNICATION 
CULTURE & COMMUNICATION / ¨Ενήλικοι στο δωμάτιο¨ του Κώστα Γαβρά : μία αξιοπρεπώς πολιτικοποιημένη αλλά ελλιπής ταινία
Date of publication at Tlaxcala: 09/12/2019
Original: Adults in the room , de Costa-Gavras : un film engagé estimable mais boiteux
Translations available: Español 

¨Ενήλικοι στο δωμάτιο¨ του Κώστα Γαβρά : μία αξιοπρεπώς πολιτικοποιημένη αλλά ελλιπής ταινία

Rosa Llorens Ρόζα Λιώρενς

Translated by  Kostas Sotiriou Κώστας Σωτηριου

 

Το έργο του Κώστα Γαβρά ξαναρίχνει το φως των προβολέων στην Ελλάδα και την καταστροφή που ζει εδώ και περίπου δέκα έτη, και μας δείχνει το πραγματικό πρόσωπο των ευρωπαïκών θεσμών. Είναι όμως μία ταινία που δεν είναι αρκετά επεξεργασμένη στο δημιουργικό τομέα και μένουμε απογοητευμένοι από την άποψη που υιοθετήθηκε.

« Και αυτό συνέβαινε στους πολύ παλιούς καιρούς » : από την αποτυχία του πειράματος με το ΣΥ.ΡΙΖ.Α και την επιστροφή της Ελλάδας στη ευθεία οδό, θα μπορούσε κανείς να πιστέψει, από τη σιωπή των μέσων επικοινωνίας, ότι η Ελλάδα «σώθηκε»  όπως το ανακοίνωναν τα διαδοχικά σχέδια « σωτηρίας » εδώ και καιρό (δεν θυμόμουν ούτε το όνομα του Τσίπρα.) Στη πραγματικότητα έγινε το 2015 : η ταινία αφηγείται την περίοδο έξι μηνών, μεταξύ του Ιανουαρίου και του Ιουλίου, ανάμεσα στη εκλογική νίκη του ΣΥ.ΡΙΖ.Α και την ματαίωση του προγράμματος για το οποίο εκλέχτηκε.

Ενώ η Ελλάδα ήταν ήδη στα νύχια της Τρόικα (Ευρωπαïκή Επιτροπή, Ευρωπαïκή Κεντρική Τράπεζα, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) κάτι σαν στήριγμα ή κάτι σαν Γκαουλάιτερ (Gauleiter) που του επιβλήθηκε, ο ΣΥ.ΡΙΖΑ επιβεβαίωνε ότι ήθελε να αποτινάξει το βάρος του χρέους και να αντισταθεί στις ξένες κυριαρχίες. Αυτή είναι η μάχη που θα διεξάγει ο Γιάννης (Βαρουφάκης - αλλά στους ευρωπαïκούς θεσμούς όπως και στις επιχειρήσεις χρησιμοποιούν τα ονόματα) μπροστά στο Γιουρογκρούπ, (ομάδα των Υπουργών Οικονομικών των χωρών που ανήκουν στη ζώνη ευρώ). Το βασικό μέρος της ταινίας παρουσιάζει συμβούλια που υποτίθεται διαπραγματεύονται  τους τρόπους αποπληρωμής του ελληνικού χρέους. Στη ουσία, από το πρώτο συμβούλιο, ο Γιάννης βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα χρονικό όριο που επιβλήθηκε ψυχρά από το πρόεδρο του Γιουρογκρούπ Γερόν (Νταισεμπλούμ) και πίσω απ’ αυτόν το Γερμανό Υπουργό Βόλφγκαγκ (Σοϊμπλε) οι οποίοι κάτω από μία φαινομενική ευγένεια στην ουσία ηγούνται μίας αγέλης λύκων που ανυπόμονα περιμένουν να ορμήσουν πάνω στον Έλληνα.

Αυτή η αδιαλλαξία και αυτή η βιαιότητα υπενθυμίζουν και άλλες «διαπραγματεύσεις» : εκείνη που ο Χίτλερ, το 1938,  μετά τις συμφωνίες του Μονάχου που του έδινε την εξουσιοδότηση εν λευκώ, απέκτησε από τον Τσέχο Έντουαρντ Μπένες (Edouard Benes) την εγκατάλειψη της επαρχίας της Σουδητίας, προοίμιο της εισβολής σ’ όλη τη χώρα, ή το συνέδριο του Ραμπουγιέ (Rambouillet) το  1999  που η Δύση ήθελε να αποκτήσει από τον Μιλόσεβιτς  την ματαίωση της κυριαρχίας της Γιουγκοσλαβίας (η διορία έχοντας απορριφθεί, οι « διαπραγματεύσεις » θα αντικατασταθούν από μια σειρά βομβαρδισμών που διήρκησαν περισσότερο από  ένα μήνα.)

Ο Γιάννης δείχνει εξάλλου την υπευθυνότητα της Γερμανίας στη άνοδο του κόμματος της Χρυσής Αυγής , μέσα σε ένα πλαίσιο οικονομικής κρίσης και απελπισίας του πληθυσμού στη οργανωμένη  διάλυση του δημοσίου τομέα, και τη δραστική μείωση των μισθών και των συντάξεων (μία μείωση κατά τα 2/3 που η Ευρώπη είχε προβλέψει.)

Διαπιστώνουμε τελικά την αδιαφάνεια στη οποία λειτουργεί η Ευρώπη, όταν ο Γερόν θέλει ν’ αποκλείσει τον Έλληνα υπουργό από την αίθουσα των διαπραγματεύσεων, ο Γιάννης θέτει σ’ αμφιβολία την νομιμότητα της απόφασης και ζητάει να δει το καταστατικό   του Γιουρογκρούπ : «  Δεν  υπάρχει » απαντάει ο Γέρον, αυτός ο θεσμός λειτουργεί στη πραγματικότητα  με άτυπο  χαρακτήρα, λοιπόν, όπως το λέει ο Γιάννης, παίρνει τις αποφάσεις του εντελώς παράνομα. Αυτή η αρχή λειτουργεί επιπλέον με τελείως αυταρχικό τρόπο, όπως παραπονιέται ο Γιάννης, που υπενθυμίζει αφελώς ότι τα Ευρωπαικά Συμβούλια θα έπρεπε να είναι ένας χώρος  δημοκρατικής  συζήτησης.

Ευγνωμονούμε τον Κώστα Γαβρά που δείχνει την λανθάνουσα βία πίσω από τα  τυπικά χαμόγελα των ηγετών  της Ευρώπης. Πάντως η ταινία ζημιώνεται από τις ευκολίες του σεναρίου, που ξαναπαίρνει τα συνηθισμένα  κόλπα της βασικής πολιτικοποιημένης  ταινίας, όπως το αρχικό φλας μπακ που μας ανακοινώνει με την πρώτη την παραίτηση του Βαρουφάκη, πριν την αφήγηση όλων των γεγονότων  που οδήγησαν σ’ αυτή την απόφαση. Προπάντων, η ταινία μετατρέπεται γρήγορα επαναλαμβανόμενη. Σίγουρα, έπρεπε να μας κάνει να αισθανθούμε τ’ αδιέξοδο στο οποίο στριμώχθηκαν  η Ελλάδα και ο υπουργός της,  αλλά ίσως υπήρχαν άλλα μέσα πιο οξυδερκή από την επανάληψη κατά κόρον των ίδιων επιχειρημάτων και περιπτώσεων, κατά την διάρκεια αυτών των πολλαπλών συμβουλίων που μας κάνουν να ταξιδεύουμε, μόνη παραλλαγή, από τις Βρυξέλλες στη Φρανκφούρτη ή στη Ρίγα, με κάποιες άλλες συναντήσεις στο Παρίσι και το Λονδίνο.

Αυτή η μονοτονία αντικαθίσταται στα τελευταία πλάνα της ταινίας  όχι με πειστικό τρόπο,  από αλληγορικές σκηνές : έτσι όταν ο Τσίπρας προορισμένος να υποκύψει μπροστά στο ευρωπαïκό Μινώταυρο σαν νέος Θησέας, διατρέχει τους δαιδαλώδεις διαδρόμους της έδρας των ευρωπαικών θεσμών στις Βρυξέλλες ή όταν η υποχώρηση του σκηνοθετείτε σαν χορευτικό μπαλέτο ανάμεσα στο street dance και το τανγκό, όπου οι άλλοι ευρωπαίοι εκπρόσωποι του μπλοκάρουν επιθετικά τη πρόσβαση - τόσο μηχανική χορογραφία όσο και απλοïκή είναι η αλληγορία.

Αλλά αυτή η αδυναμία στη μορφή του έργου  δεν κάνει τίποτα άλλο από το να αντανακλά τη θεμελιώδη αδυναμία του, της άποψης που εκφράζει. Ο Κώστας Γαβράς δεν κρύβει ότι έχει απλώς διασκευάσει το βιβλίο του Βαρουφάκη * (2017) που βγήκε στα γαλλικά το 2019 με τίτλο : « Conversations entre adultes. Dans les coulisses secrètes de l’Europe » (« Συζητήσεις ανάμεσα σε ενήλικες. Μέσα στα μυστικά παρασκήνια της Ευρώπης »).  (Ο αγγλικός υπότιτλος είναι πιο επεξηγηματικός : « My battle with Europe’s establishment »)  το οποίο είναι μία υπερασπιστική αγόρευση επομένως μία μερική και μεροληπτική άποψη των γεγονότων : δικαιολογεί τη στρατηγική διαπραγμάτευσης με κάθε τρόπο, και παραχωρήσεων  που οδήγησε στην καταστροφή της υπογραφής του Μνημονίου της Τρόικας και στη παράταση της φιλελεύθερης πολιτικής και της υποταγής στη Ευρώπη (ουσιαστικά στη Γερμανία) που χειρίσθηκε τα προηγούμενα χρόνια από τη δεξιά και το ΠΑ.ΣΟ.Κ. Οι σύντομες συζητήσεις ανάμεσα στα μέλη της κυβέρνησης του Τσίπρα δεν επιτρέπουν να έχεις μια κριτική σκέψη. Είναι αυτό χωρίς αμφιβολία που εξηγεί την παραλυσία του σεναρίου : έπρεπε να δείξει τον Βαρουφάκη σαν θύμα που πιάστηκε στη ευρωπαïκή παγίδα. Το ίδιο πράγμα ισχύει για τον Τσίπρα : εκείνος επίσης απελευθερωμένος από κάθε υπευθυνότητα με την εικόνα του ξιφία πιασμένου στο αγκίστρι στη άκρη ενός καλαμιού που ο ψαράς μακραίνει και κονταίνει εναλλακτικά για να τον εξαντλήσει.

Για ανταλλαγή απόψεων για τους πραγματικούς σκοπούς του Τσίπρα και του Βαρουφάκη και τις πολιτικές τους υπευθυνότητες, μπορούμε να  συμβουλευτούμε το άρθρο του Έρικ Τουσέν του CADTM  (Επιτροπή για την Κατάργηση των Παράνομων Χρεών ) «  Κριτική της Κριτικής του βιβλίου Ανίκητοι Ηττημένοι  του Γιάννη Βαρουφάκη ».

Ακόμη χωρίς να γνωρίζουμε τις εσωτερικές διαμάχες στο ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ (του οποίου ο Τσίπρας αποτελούσε τη δεξιά πτέρυγα) λυπόμαστε για την απουσία στη ταινία ενός τρίτου πρωταγωνιστή ανάμεσα στον Βαρουφάκη και το Γιουρογκρούπ : αυτή του ελληνικού  λαού. Δεν εμφανίζεται παρά μόνο για να χειροκροτήσει , όταν ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α φαίνεται αποφασισμένος ν’ αντισταθεί ή να γυρίσει την πλάτη στον Γιάννη όταν η κατάσταση μετατρέπεται δύσκολη, σε κάθε περίπτωση παραμένει θεατής. Με τον ίδιο τρόπο, οι πληγές του (το 1/3 του ελληνικού πληθυσμού είναι σε κατάσταση φτώχειας) παρουσιάζονται με αφηρημένο τρόπο : διασχίζουμε μόνον με αυτοκίνητο ένα δρόμο του οποίου όλα τα καταστήματα έχουν κλείσει ελλείψει φερέγγυων πελατών. Και η τελική επιγραφή : « Ο ελληνικός λαός επιβιώνει ηρωικά » δεν αρκεί για να συμπληρώσει αυτό το κενό.

Η ταινία υπενθυμίζει επίκαιρα τους κινδύνους του νέο-φιλελευθερισμού που απειλούν την κυριαρχία των κρατών και της δημοκρατίας. Κρίμα που η αδιαλλαξία και η περιορισμένη άποψη της ταινίας δεν μας επιτρέπει να απολαμβάνουμε πλήρως το μίσος προς τους ευρωπαίους υπεύθυνους.

*« Ανίκητοι Ηττημένοι »





Courtesy of Τλαξκάλα
Source: http://tlaxcala-int.org/article.asp?reference=27453
Publication date of original article: 15/11/2019
URL of this page : http://www.tlaxcala-int.org/article.asp?reference=27604

 

Tags: Ενήλικοι στην ΑίθουσαΚώστας ΓαβράςΒαρουφάκηςEυρωκρατίαΘανάσιμα μνημόνιαΚαταστροφή της Ελλάδας
 

 
Print this page
Print this page
Send this page
Send this page


 All Tlaxcala pages are protected under Copyleft.