TLAXCALA تلاكسكالا Τλαξκάλα Тлакскала la red internacional de traductores por la diversidad lingüística le réseau international des traducteurs pour la diversité linguistique the international network of translators for linguistic diversity الشبكة العالمية للمترجمين من اجل التنويع اللغوي das internationale Übersetzernetzwerk für sprachliche Vielfalt a rede internacional de tradutores pela diversidade linguística la rete internazionale di traduttori per la diversità linguistica la xarxa internacional dels traductors per a la diversitat lingüística översättarnas internationella nätverk för språklig mångfald شبکه بین المللی مترجمین خواهان حفظ تنوع گویش το διεθνής δίκτυο των μεταφραστών για τη γλωσσική ποικιλία международная сеть переводчиков языкового разнообразия Aẓeḍḍa n yemsuqqlen i lmend n uṭṭuqqet n yilsawen dilsel çeşitlilik için uluslararası çevirmen ağı

 26/03/2019 Tlaxcala, the international network of translators for linguistic diversity Tlaxcala's Manifesto  
English  
 UMMA 
UMMA / امیدواری به انقلاب سومی در سودان
Date of publication at Tlaxcala: 09/01/2019
Original: السودان: مآلات الثورة الشعبية الثالثة
Translations available: Français  Deutsch 

امیدواری به انقلاب سومی در سودان

Tarek El Sheikh طارق الشيخ

Translated by  Hamid Beheschti حميد بهشتي

 

سودان، دور از انظار جهانیان (اخراج خبرنگاران) قیام بی نظیری را علیه استبداد ژنرال عمر البشیر تجربه می کند و این موجب امید به تحولی ریشه دارتر از آنچه در 1964 و 1985 رخ داد می باشد.

شاعر مردمی سودان مجیب شریف که در آغاز دهه 70 به اسارت افتاد این نیایش پرشور را در راه زندان سرود

آسمان خرطوم عزیر کِی روشن خواهد گشت
زخم کشور ما کِی التیام خواهد یافت؟

با گذشت دهها سال اکنون به نظر می رسد آرزوی وی جامه عمل بخود پوشیده باشد. در صبح  25 دسامبر پایتخت سودان با صدای شعارهای مردم بیدار شد. نیروهای مختلف اپوزیسیون در چشمگیرترین تظاهرات پرشور از زمان کودتای جنبش اسلامگرا در سال 1989 حضور یافتند. اگر چه شورش های دیگری نیز گاه به گاه در گذشته رژیم را به لرزه در آورده است.

شاف : (تورم)

فراخوان بسیجِ مجموعه ای از کارشناسان (تجمع المهنیین) شامل بر مهم ترین سندیکاهای پزشکان، مهندسین و وکلای مدافع، مورد تأیید مردم و احزاب سیاسی قرار گرفت. چیزی که ده ها سال واقع نگشته بود. به نظر می رسد خواسته های مطروحه هم برای دولت و هم برای نیروهای سازمان یافته دعوت به مبارزه باشد. این اولین جنبشی است که از ده ها سال پیش، از زمان بدست گرفت زمام امور توسط فرماندهی انقلاب برای نجات میهن (الانقاض)به وجود آمده است.

هدف اعلام شده توسط مجموعه ی مذکور در قلب پایتخت رساندن اعتراض سندیکاها به دولت و سیاست اقتصادیش بوده، اوجگیری سیاسی آن موجب رشد خواسته های مربوطه گشت و در نامه ای خطاب به کاخ ریاست جمهوری استعفای رئیس جمهور، حسن البشیر را مطرح ساخت. با توجه بدین جنبش چشمگیرد در شهر های بزرگ و کوچک سودان به نظر می رسد دولت در میان به کار گرفتن نیرنگ و اِعمال انعطاف همراه با استفاده از خشونتی که کشور در سه دهه گذشته بدان عادت کرده است، مردد مانده.

جنبشی بی نظیر

سودان از زمان استقلالش در سال 1956 چندین تجریه ی انقلاب مردمی داشته است که دو بار موجب سرنگونی حکومت های دیکتاتوری گشت. یکی حاکمیت مارشال ابراهیم عبود در سال 1964 و دیگری حکومت ژنرال جعفر نمیری در سال 1985. اما قیام اخیر ظاهرا از هر جهت با موارد سابق تفاوت دارد. در حالی که قیام های گذشته بر جنبشی صنفی که در اوج قدرت خود بود و نیز بر یک جنبش سازمان یافته سیاسی در شهرهای بزرگ به ویژه در پایتخت متکی بودند، قیام اخیر در شمال کشور، در شهر عطیره که مرکز کاری و دارای شهرتِ "پرورشگاه جنبش صنفی سودان" است آغاز گشت. سپس به سرعت گسترش یافت و امواج آن شهرهای شمالی مانند بربر و دامر و سپس دنقلا و کریمه را به حرکت کشید. آنگاه در مشرق، شهرهای قضارف، پرتسودان و کاسلا را نیر شامل گشت و در غرب به ابیض و رهد و سرانجام به نیل سفید رسید.

جنبش ملت دارای آنچنان کششی است که بسیاری از گروه های مردم را بهم پیوسته است. این زمین لرزه برای رژیم که معمولا بخاطر پیشگیری از کودتا پلیس را در پایتخت متمرکز می سازد غیر منتظره بود. علاوه بر زور و تحرک جنبش، برای دولت مهم این است که اهداف سیاسی آن شفاف بوده، علی رغم شدت گرسنکی و فقر مردم فقط جنبه اقتصادی ندارند. به تخمین برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP) بیش از 20 میلیون تن در سودان در زیر خط فقر به سر می برند که این نزدیک به یک سوم از 66 میلیون بینوایان تمامی کشورهای عرب است.

شعارهایی که تظاهر کنندگان در شهرها می دهند در اساس سیاسی اند. مهم ترین آنها "آزادی، صلح،  عدات" است و نیز "گزینش ملت، انقلاب". این نشاندهنده عمق خواسته های ملت و شدت انگیزه انقلابی است.

این جنبش کیفی مبارزه را مستقیما به سطح بالایی برده، علی رغم تهیدستی و گرسنگی مردم به روشنی به قدرت اخوان المسلمین پایان داده و امید به تجربه گشایش تازه ای را اعلام نموده است. این نیز روشن است که جنبش اسلامی از رسالت خویش عبور نموده و میراث سنگینی را بجای نهاده است: انحلال حکومت در تمامی سطوح اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و به ویژه به لحاظ دینی که با توجه به آمیزش شیطانی دین با فساد ایجاد گشته است.

رئیس دستگاه های اطلاعاتی تونس، صالح قوش در دیداری که با هیئت های تحریریه رسانه های کشور داشت جنبش را قیامی ناگهانی که از احزاب سیاسی بسیار دور است توصیف نمود. به نظر او جدایی جنبش از هر گونه مشارک احزاب سیاسی نشانگر این است که فاقد هر گونه آینده ای می باشد. اما واقعیات اظهارات وی را نفی می کنند. صالح قوش سپس مسئولیت وقایع را بر عهده نیروهای نفوذی و تحریک گرایانی که خود را میان تظاهر کنندگان جا زده و توسط عوامل موساد تعلیم و هدایت یافته اند محول نمود. هدف اظهارات او بیش از همه اعضای گروه های شورشی آزادی بخش دافور سودان تحت رهبری عبدالوحید النور بو. این اعلام مقصر نشاندهنده التهابی است که بخاطر وقوع انقلاب به حزب حاکم دست داده است. مناطقی که فرستنده های حزب حاکم، کنگره ملی  (المؤتمر الوطنی) ، در عطیره، دامر یا بربر متلاشی گشتند دارای آن گونه ویژگی های اجتماعی است که عناصر دافوری آن - دستکم از نظر رژیم- قابل چشم پوشی بوده، وجه غالب آنها حضور جنبش های اسلامگراست.

شاف

چشمگیرترین تظاهرات

جنبش مردم ادامه داشته، تمامی شواهد نشاندهنده این است که اهالی شهرها ابداء کنندگان آن بوده، همچنان دولت را به مبارزه می طلبند. در بسیاری از شهرها مردم به اعلام شرایط اضطراری و توقف تردد بی اعتنایی می نمایند. شاید مهم ترین و پر معنی ترین وقایع تظاهرات 25 دسامبر در پایتخت بود. محله های شهر را مردم اشغال نموده، در صف مقدم تظاهر کنندگان نمایندگان طیف های صنفی از مشاغل مختلف و رهبران احزاب حضور داشتد. این چشمگیرترین تظاهراتی بود که از زمان کودتای عمرالبشیر در سال 1989 در سودان به وقوع پیوست.

علی رغم اِعمال خشونت فوق العاده و استفاده از اسلحه گرم برای متفرق ساختن تظاهر کنندگان مردم قاطعانه مقاومت نموده به روشنی نشان دادند که انقلاب با قدرت و شادابی درحال پیشروی است. پایتخت مانند صحنه جنگی بود که در آن تانک ها و سربازان فراوان حضور داشتند. با اینحال چنان که از بیانیه مجموعه کارشناسان بر می آید اعتراضات موفقیت آمیز بود. بیانیه مزبور، مسئولانِ حضور "هزاران تن از نیروهای امنیتی و سربازان را که در خودروهای زرهپوش با تیراندازی به سوی تظاهرکنندگان قصد جلوگیری از حامیان جامعه مدنی، احزاب سیاسی و توده های ملت که برای رساندن پیام درخواست استعفای رئیس جمهور به کاخ رفته بودند" را محکوم نمود.

سندیکاها دستیابی به اتحاد را که از دهها سال پیش فقدان آن حس می شد درود گفته بیانگر اراده مردم و مطابق خواست سندیکاها دانستند. "ما موضع خویش را که برخواسته از مطالبات مردم است بیان نموده ایم". اتمسفر موجود، اتمسفر تجدید اعتماد بوده در نیروهای ملت این برداشت را ایجاد نموده است که علی رغم شمار زیاد قربانیان دور اول را برده اند. بر طبق منابع پزشکی 40 تن کشته شمرده شدند.

احساس عمومی چنین است: به نمایندگی نیروهای سیاسی اپوزیسیون که عمدتا در ائتلاف اجماع ملی (جمائة) و ندا السودان متشکل اند، در سه شنیبه 25 دسامبر مجموعه کارشناسان پیش از آغاز مارش در مرکز حزب کمونیست در خرطوم حضور بهم رساندند. آنها تصمیم گرفتند اختلافات خویش را به فراموشی سپرده، بخاطر "سرنگونی رژیم" کوشش های خویش را هماهنگ سازند. اجماع بر این شد که رئیس جمهور عمر البشیر برکنار ، شورایی موقتی و دولتی تکنوکرات که وظیفه اش فراهم ساختن بازگشت به زندگی سیاسی مبتنی بر پلورالیسم حزبی در نظامی جدید باشد ایجاد گردد. لازمه دست یافتن بدین هدف تقویت مبارزه برای استعفای رئیس جمهو است.

عناصر مختلف اسلامگرای دولت فعلی بر سر این با هم اختلاف دارند که چگونه با تداوم قیام در خیابانها برخورد نمایند. بدین منظور آنها در جمعه 21 دسامبرنشستی برقرار نمودند. رهبران جنبش های اسلامگرا که در جریان های رقیب دسته بندی شده اند از جمله در حزب کنگره ملی تحت رهبری علی الحاج، الاصلاح تحت رهبری غازی صلاح الدین و شورای جنبش اسلامی تحت رهبری الفاتح عزالدین با ژنرال کمال عبدالمعروف دیداری داشتند. بر طبق گزارشات رسیده از حکومت نظامی سخن به میان آمد. گفته می شود عبدالمعروف اصل کار را پذیرفت و مسئول گشت با سایر ژنرال های ارتش مذاکره نماید.

همان روز نمایندگان با صادق المهدی رئیس حزب الامت و برخی از رهبران دستجات اپوزیسیون مانند ائتلاف ندا السودان به رهبری المهدی نیز برای فراهم ساختن زمینه مذاکرات و استعفای دولت، تعیینِ زمانیِ گذار و ایجاد دولت تکنوکرات ملاقاتی داشتند.

جوانان، بازیگر ناشناس

اما فاکتور جدیدی پا به عرصه نهاده است که روند امور را تغییر می دهد. نیروهای جوان موتور اصلی قیام ملت در تمامی شهرهای سودان اند. این نسل که در سایه قدرت اسلامگرایی و جدا از گذشته های احزاب پیش از عمر البشیر چشم به گیتی گشوده، نسلی است عصیانگر که فارغ از قطب بندی های مذهبی رشد نموده است. بسیاری از جوانان می کوشند فارغ از توافق های فراحزبی عمل نمایند و خواهان این هستند که جنبش فراتر از توافقات در زمینه تغییر حکومت عمل نماید. هدف آنها تغییر رژیم و دوری جستن از تحکمات مذهبی است 1.

این تمایل به انقلاب واقعی در شعارهایی متبلور گشته است که توسط جوانان سر داده میشوند: "آزادی، صلح، عدالت". به سخن دیگر اکنون فاکتور تعیین کننده و جذاب بخشی از فورمول سیاسی است که دورنمای آینده ای دیگر را نوید داده، قصد دارد خود را از تمامی عملکرها زدوده، کشوری جدید ایجاد نماید که بر مبنای فورمول حق و ارزش های جدید برای زندگی تازه ای گام به پیش نهد. رهبران سیاسی کنونی به ویژه در اپوزیسیون غالبا دارای کهولت سن هستند. جنبش خیابانی طبیعتا روی به جوانانی دارد که خواهان تغییراتی واقعی می باشند. لذا آینده آبستن چالش های بزرگتر سیاسی، تصمیمات قاطع تر و خطرات بیشتر است.

یا جنبش اسلامگرایی با وقوع انقلابی محدود به کاخ، همگان را به شگفتی خواهد افکند که بی شک از جانب اپوزیسیونی قوی در ملت با استقبال مواجه خواهد گشت یا سایر اسلامگرایان با هم بر سر این توافق خواهند نمود که با نیروهای پرنفوذ سیاسی مانند همراهان صادق المهدی که به نظر می رسد مایل به قبول توافقاتی باشند که با افکار وی و برنامه ی فرودی آرام، سازگار باشد: پایان دادن به قدرت کنگره ملی و ایجاد دوران گذر توسط کنگره ای متشکل از تمامی نیروهای سیاسی سودان که شامل بر نیروهای اسلامگرا نیزبوده، در باره چگونگی قدرت در آینده با هم مشورت نمایند. البته این راه حل را مردم به ویژه نسل جدید و نیز سایر نیروها مانند اجماع (ائتلاف اپوزیسیون) تحت رهبری رئیس سابق دقتر وکیل مدافع های عربی، فارق ابو عیسی رد خواهند کرد.

گزینش ممکنِ سوم که بی شک در نظر ملت ارجهیت خواهد داشت تحولی ریشه ئی است با حذف اسلامگرایان از قدرت و جدایی از پیشینه سیاسی. شگفتی در اینجاست که این گزینه که به خواست های جوانان و نیروهای انقلابی نزدیک تر بوده و سودان را بهتر به دامان کشورهای مدرن باز خواهد آورد امریست که نیروهای سنتی مذهبی و جنبش های اسلامگرا به شدت تمام با آن مباززه خواهند کرد.

جنبش فعلی ممکن است با نیروهای شبه نظامی جنبش اسلامگرا که در عمل قادر به تصمیم گیری خواهند بود مواجه گردد. آنها در بکار بردن اسلحه تردیدی نخواهند داشت.

سئوال اینجا است که نیروهای نظامی و پلیس با توجه به اینگونه خطرات تا کجا می توانند بی تفاوت باقی بمانند. آیا آنها به صحنه وارد خواهند شد تا همانگونه که برخی امیدوارند از جنبش حمایت نموده و مانند قیام های ملت در 1964 و 1985  تقابل را به نفع ملت پایان دهند؟

همه شواهد حاکی از این است که قیام ملت سودان ادامه داشته و قوت بیشتر خواهد یافت، با این آرزوی قوی که به رژیم فعلی پایان دهد، در حالیکه به موازات آن مذاکرات طولانی و بی وقفه میان احزاب مختلف و نیروهای سیاسی به امید یافتن راه حلی برای برون رفت از بحران ادامه دارد.

تذکر ناشر

1 – دو جنبش بزرگ در سودان وجود دارند. یکی طرفداران امام المهدی (انصار الام المهدی) با صادق المهدی رئیس حزب ملی (الامة) که بزرگ ترین حزب سیاسی سودان است و دیگری طرفداران میرقانی با محمد عثمان المیرقانی مربوط به حزب اتحاد میهنی (الحزب الوطنی الاتحادی) که دومین حزب بزرگ کشور است.


از استقلال به تجزیه

1 ژانویه 1956 پایان حضور انگلستان و استقلال. در تابستان 1955 در ایالات جنوبی شورش بوجود آمد.

نوامبر 1958 کودتای نظامی.

اکتبر 1964 قیام ملت و سرنگونی دیکتاتور. بوجود آمدن رژیم پارلمانی.

25 مه 1969 کودتای افسران آزاد تحت رهبری ژنرال جعفر النمیری.

ژوئیه 1971 شکست کودتای چپ افراطی، سرکوب خونین حزب پرقدرت کمونیست.

1972 نمیری قوانین شریعت را مسلط و دوباره جنگ جنوب آغاز گشت.

مارس- آوریل 1985 سقوط رژیم نمیری بدنبال قیام مردم و کودتا.

30 ژوئیه 1989 افسران اسلامگرا تحت رهبری عمر البشیر قدرت را بست گرفته و جنگ با جنوب شدت یافت.

9 ژوئیه 2005 امضای توافقی که حاوی همه پرسی در باره خودگرانی جنوب بود.

4 مارس 2009 دادگاه بین المللی جزایی علیه عمر البشیر بخاطر جنایت علیه بشریت حکم توقیف صادر و سال بعد جرم کشتار قومی نیز بدان افزوده شد.

ژانویه 2011 جنوب با اکثریت بالا به استقلال رأی داد، پیش از آن که در جنگ غوطه ور گردد.

 

 





Courtesy of تلاکسکالا
Source: https://orientxxi.info/magazine/article2835
Publication date of original article: 28/12/2018
URL of this page : http://www.tlaxcala-int.org/article.asp?reference=25066

 

Tags: سوداناستبدادانقلابات عربیانقلاب منطقی
 

 
Print this page
Print this page
Send this page
Send this page


 All Tlaxcala pages are protected under Copyleft.