TLAXCALA تلاكسكالا Τλαξκάλα Тлакскала la red internacional de traductores por la diversidad lingüística le réseau international des traducteurs pour la diversité linguistique the international network of translators for linguistic diversity الشبكة العالمية للمترجمين من اجل التنويع اللغوي das internationale Übersetzernetzwerk für sprachliche Vielfalt a rede internacional de tradutores pela diversidade linguística la rete internazionale di traduttori per la diversità linguistica la xarxa internacional dels traductors per a la diversitat lingüística översättarnas internationella nätverk för språklig mångfald شبکه بین المللی مترجمین خواهان حفظ تنوع گویش το διεθνής δίκτυο των μεταφραστών για τη γλωσσική ποικιλία международная сеть переводчиков языкового разнообразия Aẓeḍḍa n yemsuqqlen i lmend n uṭṭuqqet n yilsawen dilsel çeşitlilik için uluslararası çevirmen ağı la internacia reto de tradukistoj por la lingva diverso

 21/08/2017 Tlaxcala, the international network of translators for linguistic diversity Tlaxcala's Manifesto  
English  
 EDITORIALS & OP-EDS 
EDITORIALS & OP-EDS / تلاکسکالا: زبان می بایست پل باشد و نه دیوار
Date of publication at Tlaxcala: 21/01/2016
Original: “Languages should be bridges, not walls”: Tlaxcala
Translations available: Русский  Français  Italiano  Deutsch  Español  Esperanto 

تلاکسکالا: زبان می بایست پل باشد و نه دیوار

Fact. International

Translated by  Hamid Beheschti حميد بهشتي

 

گفتگو با فاوستو جیودیشی، یکی از تنظیم کنندگان کار تلاکسکالا، شبکه ی بین المللی مترجمان برای حفظ تنوع گویش، از فاکت انترناسیونال که یک وبسیایت روسی است به زبان انگلیسی

آیا شما می توانید به خوانندگان ما در باره کار وبسایت خود توضیح دهید که به چه خاطر بوجود آمد و عنوان آن چه معنی می دهد؟

تلاکسکالا شبکه ای از مترجمین داوطلب است که کارهای خود را در وبسایت های خود منتشر می سازند. تلاکسکالا 10 سال پیش توسط گروهی از فعالان اینترنت با این هدف تأسیس گشت که ترجمه های خود را سازماندهی و اثرمند سازند. مترجم غالبا ایزوله بوده و کاملا به تنهایی کار می کند. در عین حال حتا بهتریت ترجمه ها نیز می بایست توسط افرادی که زبان مادریشان زبان ترجمه است کنترل شود. بهمین جهت شبکه ای را بوجود آوردیم که همکاری میان مترجمان را ممکن سازد. در آغاز کار ما سه نفر بودیم. سپس 5 نفر، 10 نفر و 120 نفر که به میزان های مختلف فعال اند. ما متونی را به 15 زبان عرضه می کنیم. در قریب به 10 سال کار، ما تقریبا 30.000 مقاله و سند (متون، تصاویر، ویدیوها و آواهائی) را منتشر ساخته ایم.

در ابتدا هنگامیکه به گفتگو در باره کارمان آغاز نمودیم به زودی در لزوم این موضوع همنظر گشتیم که باید برای کارمان مبنای روشنی را معین سازیم و بدین ترتیب به نوشتن مانیفستی اقدام نمودیم که فلسفه و اصول کارمان را در بر دارد. ما از هر مترجمی که قصد ورود به شبکه ی ما را داشته باشد خواهش می کنیم که آن را بخواند و بما بگوید که آیا با آن موافق است. ما نام تلاکسکالا را برگزیدیم تا این پیام را اشاعه دهیم: ملت یا جامعه ای که از جانب کشوری تحت ستم باشد هرگز نباید به کشور دیگری برای کسب آزادی خویش اعتماد نماید. ملت تلاکسکالا در مکزیک از فاتحان اسپانیایی حمایت نمود تا کشور آزتک ها را در هم کوبد. اما پس از آنکه کار فاتحان اروپایی انجام شده بود نوبت به ملت تلاکسکالا رسید و سرانجام به میزان وسیعی نابود گشت.

از زمان تأسیس تلاکسکالا هدف اصلی ما این است که با انحصارگری امپریالیستی زبان انگلیسی در اینترنت مبارزه کنیم. این انحصار طلبی فقط به زبان محدود نشده و شامل بر فرهنگ، ایدئولوژی و سیاست هم می باشد. واقعا نیز «تازه گویی» که وزارت حقیقت در رُمان 1984 اُروِل به کار می برد، انگلیسی است و حاکمیت سلطه طلبانه آن در همه جا قابل لمس است. برای مثال: سازمان ملل دارای 6 زبان رسمی است – انگلیسی، فرانسوی، اسپانیایی، روسی، عربی و چینی. این است که آنها موظف اند همه اسناد خودرا به این 6 زبان منتشر سازند. اما بسیاری از اسناد سازمان ملل، اگر اکثر آنها نباشد، به انگلیسی و شاید به فرانسوی و اسپانیایی منتشر شده اند و نه به روسی، عربی یا چینی. برخی از موارد مهم در مورد فلسطین و سوریه حتا به عربی نیز نیستند. این امر برای بسیاری از سازمان های بین المللی تحت رهبر غرب مانند IWF و تا اتحادیه اروپا مصداق دارد. ابتدا کار با صحبت کردن به زبان آنها آغاز می شود و در نهایت مانند آنها فکر می کنند. علاوه بر آن اکثریت کسانی که زبان مادریشان انگلیسی است، از 323 میلیون آمریکایی گرفته تا دیگران فقط به یک زبان تکلم می کنند. این بدان معنی است که آنها قادر به تکلم به زبان دیگری غیر از انگلیسی نیستند و این موجب کشاندن آنها به تفکر یکطرفه می شود که به فرانسوی بدان pensée unique  گویند. یعنی متونی را از زبان های دیگر به انگلیسی ترجمه کردن می باید همچون عملی انساندوستانه یا مداوا برای انسان هایی که شستشوی مغزی یافته اند تلقی نمود، برای یاری رساندن بدانها تا نگاه زاویه دار آنها نسبت به مثلا موضوع فلسطین/اسرائیل، ونزوئلا و کشورهای شوروی سابق و بعبارت دیگر، مابقی جهان عوض شود.

طبیعی است که ما با رسانه های مسلط قادر به رقابت نیستیم. زیرا آنها یک میلیون بیش از ما امکانات دارند: در مقابل این صنعت عظیم، ما کارگر فنی هستیم، جزو رسانه های آلترناتیوی که تأثیر غیر قابل اغماضی بر رسانه های مسلط و لذا بر افکار عمومی دارند. اسنادی که ما منتشر می سازیم غالبا انتشار مجدد یافته و راهشان را از میان جنگل اینترنت می یابند و از آنجایی که همه ی ما داوطلبانه کار می کنیم و کارمان جنبه ی عام المنفعه دارد، این هم دارای مزایایی بوده و هم موجب زیان است. مزایان آن ناشی از فارغ بودن ماست از هر گونه فشار و قدرت. جهات منفی آن ناشی از فقر شدید ما است که به ما امکان نمی دهد که از نتیجه ی کارمان زندگی کنیم. لذا ما مجبوریم معاشمان را از طرق دیگر تأمین نمائیم. این موجب محدودیت اعضای ماست که نتوانند کار دائم و زیر فشار مهلت را نجام دهند.

برخی از مناطقی که وبسایت شما متناسب با آنها تقسیم بندی شده است با هم تداخل دارند. آیا این امر در زمان انتشار مطالب موجب سردرگمی در کار نمی شود؟

البته هیچ تقسیم بندی کامل نیست. ما تقسیم بندی جغرافیایی و موضوعی را در هم آمیختیم. این گاهی ما را وادار به گزینش می کند که کجا مطلب را بگنجانیم. مثلا اگر ما مطلبی در باره درگیری روسیه و ترکیه در باره سوریه داشته باشیم، از خود می پرسیم آن را کجا جا دهیم. آیا آن را در بخش اُمّت (کشورهای عربی- اسلامی که شامل بر سوریه می شود) بگذاریم یا در بخش موضوعات جهانی (زیرا چندین کشور در آن خیل اند)؟ تصمیم گیری ما موردی است و این خیلی هم مهم نیست. زیرا کاربران بیشتر از طریق کلیدواژه راهیابی می کنند که ما در پایان هر مقاله می گذاریم، تا از طریق تقسیم بندی موضوعی. اما از آنجایی که برای ما تحلیل ها بیش از اخبار حادّ ارجهیت دارند، وبسایت ما می باید بیشتر به لحاظ کتابخانه مرجع مورد توجه قرار گیرد تا به لحاظ یک روزنامه آنلاین. اخباری که پس از چند ساعت تازگی خود را از دست می دهند مورد توجه ما نیستند.



Jaume Plensa, Spillover II

نویسنده ی چپ رادیکال روسی، تاراسو، بر این تأکید دارد که چپ ها می باید زبان های نادر را بیآموزند. او این روش را وسیله ای برای مقابله با مپریالیسم می داند. در نظر شما چه ارتباطی میان مبارزه ضد امپریالیستی و حمایت از زبان های نادر وجود دارد؟

در سراسر گیتی 6000 زبان وجود دارد که هر دو هفته یکی از آنها مفقود می شود. اگر این روند ادامه یابد تا پایان قرن فعلی 90% زبان های انسانی محو شده اند. در عمل نیز در مورد کثرت زبانها همان تحولی در حال تکوین است که در مورد تکثر انواع موجودات زنده، همان مرگ انواع که به علت گرم شدن محیط زیست در راه است. این است که انسانها می بایست بکوشند از تنوع گویش ها حمایت کنند، همانگونه که از تنوع موجودات زنده حمایت می نمایند. برای مبارزه مؤثر با امپریالیسم آدمی باید دستکم دو زبان بداند. یکی زبان امپریالیسم و دیگری زبان خود یا در صورت امکان یکی دو زبان دیگر را، تا که شخص قادر باشد به ایجاد اتحاد هایی در این راه. ما در تلاکسکالا کوشیده ایم بخش هایی را برای زبان های به اصطلاح نادربوجود آوریم: اسپرانتو که بین 100 هزار تا 10 میلیون بدان گفتگو می کنند و تامزیق که 45 میلیون متکلم دارد ولی در هیچ یک از کشورهایی که بدان گفتگو می شود رسمیت ندارد (از مراکش گرفته تا مصر). این بخش ها اما چندان فعال نیستند. زیرا ما با کمبود منابع انسانی مواجهیم. قادر بودن به اینکه به همه ی زبان های ممکن منتشر سازیم برایمان بصورت آرزو باقی می ماند. اما باید نگاه خویش را به واقعیت بدوزیم: بسیج انسان ها برای کار، هنگامیکه انسان هیچ وسیله ی دیگری به جز نیت نیک و چند کامپیوتر در اختیار نداشته باشد کار مشکلی است.

جنبش های ناسیونالیستی از تحمیل زبان ملی در محدوده ی کشوری حمایت می کنند. این اصل را ترکیه به صورت افراطی اعمال می نماید و ناسیونالیست های اوکرائین نیز از آن دفاع می کنند. آنها کوشیدند تکلم به زبان روسی را ممنوع سازند و همین به صورت کاتالیزاتوری موجب قیام ضد میدان گشت. آیا شما جایگزینی برای اصل تحمیل زبان رسمی می شناسید؟

پاسخ آلترناتیو به یک ایدئولوژی را نمی توان از ایدئولوژی دیگری کسب نمود، بلکه باید از واقعیت آن را اخذ کرد. در موارد زبانی، که موجب تحرکات فراوانی می شوند، تنها روش این است که واقعیات را مدّ نظر قرار داده و از آن ها نتیجه گیری کرد. کودکان می بایست خواندن و نوشتن را به زبان مادری خویش بیآموزند و نه به زبان رسمی، اگر که قرار باشد آنها افراد بالغی گردند که به امکانات اولیه ی سواد مسلط باشند. آنگاه پس از آنکه آنها برخواندن و نوشتن و چهار عمل اصلی حساب مسلط شدند، می توان آنها را به زبان های دوم و سوم وارد ساخت. اکثر انسان ها در کشورهای بلوک سابق سوسیالیستی با دو یا سه زبان بزرگ شده اند. بدین سان قرار بود آنها به بیش از یک زبان و زبان رسمی آگاه باشند. اشتباهی را که اکثر ناسیونالیست ها در سراسر جهان می کنند این است که آنها زبان را تبدیل به مانع می کنند، در حال که زبان می بایست پل باشد. نویسنده ی الجزایری، کاتب یاسین، کفته است «فرانسوی غنیمت جنگی ماست» و از زبان فرانسوی به عنوان یکی از زبان های الجزایر در جوار عربی و تامزیق که گفته می شود زبان بربرهاست وی حمایت نمود.

ماشین ترجمه گوگل قرار است امکانات خویش را گسترش دهد و به فهرست زبان های گوگل مرتب زبان های بیشتری از آسیا و آفریقا افزوده می شوند. آیا این برای کار شما احتمالا تهدیدی نمی تواند باشد؟

من همیشه آرزو داشته ام وسیله مطمئنی برای ترجمه اتوماتیک به وجود آید. زیرا به وسیله آن ما قادر خواهیم بود وقت و انرژی خود را برای کارهای مهمتر صرف کنیم. اما این راهی است بسیار طولانی. همانطور که اومبرتو اکو به نیکی گفته است: در ماشیه های ترجمه به جای استفاده از فرهنگ ها از کتاب های لغت استفاده می شود. آنها کم و بیش قادر به ترجمه جملات ساده و کوتاه هستند. اما برای متون درازتر و پیچیده تر حاصل کار آنها جز آشغال نیست. زیرا برای بررسی متنی که محصول ماشین ترجمه باشد تقریبا به همان زمانی نیاز است که برای ترجمه ی مستقیم باید به کار برد. و از آنجایی که همه ما داوطلبانه کار می کنیم و برای کارمان مزدی دریافت نمی کنیم، ما چیزی نداریم از دست دهیم. این است که ما به هر رُبات هوشیاری که بوجود آید خوش آمد می گوئیم. Добро пожаловать в любой действительно умного робота! . اما تا زمانی که بدانجا برسیم به داشتن همکارانی نیاز داریم که از روسی یا به روسی ترجمه کنند (البته این در مورد فارسی نیز صدق می کند). به همین جهت به همه ی داوطلبان ترجمه خوش آمد می گوئیم. با ما تماس بگیرید:  www.tlaxcala-int.org/contact.asp   





Courtesy of Fact. International
Source: http://fact.international/2016/01/languages-should-be-bridges-not-walls-/
Publication date of original article: 08/01/2016
URL of this page : http://www.tlaxcala-int.org/article.asp?reference=17087

 

Tags: تلاکسکالاتنوع گویشترجمهمانیفست
 

 
Print this page
Print this page
Send this page
Send this page


 All Tlaxcala pages are protected under Copyleft.